Cách các nước trên thế giới hạn chế phá thai

Phunuduongthoi.vn –  Phá thai là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trên thế giới. Mỗi quốc gia đều đặt hạn chế riêng lên việc phá thai tùy theo hệ thống chính trị, tôn giáo và văn hóa.

Việc hạn chế phá thai ở Hoa Kỳ đang là xu hướng của nhiều quốc gia khác. Tại những nước này, các phong trào phản đối phá thai đang ngày càng gia tăng vì những thay đổi chính trị hoặc văn hóa. Nhưng ở nhiều quốc gia khác, các nhà hoạt động vì quyền phá thai đã giúp việc phá thai bớt bị hạn chế hơn – một trong những bước tiến của cuộc đấu tranh cho quyền phụ nữ.

Dưới đây là năm mức độ hạn chế phá thai trên thế giới, xếp theo từ không bị hạn chế đến cấm hoàn toàn:

  • Phá thai không hạn chế
  • Phá thai được cho phép dựa trên cơ sở kinh tế xã hội (người phụ nữ sẽ được xem xét nguồn lực kinh tế, tuổi tác, tình trạng hôn nhân, và số lượng con còn sống trước khi được cho phép phá thai)
  • Phá thai được cho phép để bảo vệ sức khỏe tinh thần, cũng như tính mạng và sức khỏe thể chất của người phụ nữ (mỗi quốc gia có định nghĩa sức khỏe tinh thần khác nhau, có thể bao gồm sự đau khổ tâm lý của người phụ nữ bị cưỡng hiếp hoặc căng thẳng nghiêm trọng do hoàn cảnh kinh tế xã hội)
  • Phá thai được cho phép để bảo vệ tính mạng và sức khỏe thể chất của người phụ nữ (cho phép phá thai trong trường hợp sức khỏe bị đe dọa nghiêm trọng hoặc vĩnh viễn)
  • Phá thai chỉ được phép để cứu sống người phụ nữ, hoặc bị cấm hoàn toàn.

Dưới đây là các quốc gia cấm phá thai, hạn chế hoặc gần đây đã được hợp pháp hóa.

các nước trên thế giới hạn chế phá thai
Bản đồ tình trạng hạn chế phá thai của các quốc gia trên thế giới
  • Màu đỏ: Cấm phá thai hoàn toàn
  • Màu cam: Phá thai chỉ được phép để cứu sống người phụ nữ
  • Màu vàng: Phá thai được cho phép để bảo vệ sức khỏe của người phụ nữ
  • Màu xanh lá: Phá thai được cho phép dựa trên cơ sở kinh tế xã hội
  • Màu xanh dương: Phá thai được cho phép trước khi thai kỳ đạt mốc thời gian nhất định
Những quốc gia cấm hoàn toàn việc phá thai

Theo Trung tâm Quyền sinh sản – một tổ chức vận động luật pháp toàn cầu, có 24 quốc gia và lãnh thổ trên thế giới cấm hoàn toàn việc phá thai. Những quốc gia này bao gồm Andorra, Aruba, Cộng hòa Congo, Curaçao, Cộng hòa Dominica, Ai Cập, El Salvador, Haiti, Honduras, Iraq, Jamaica, Lào, Madagascar, Malta, Mauritania, Nicaragua, Palau, Philippines, San Marino, Senegal, Sierra Leone, Suriname, Tonga và Bờ Tây & Dải Gaza (lãnh thổ của người Palestine). Hiện nay, khoảng 90 triệu (5%) phụ nữ trong độ tuổi có thể sinh sản sống ở các quốc gia cấm phá thai hoàn toàn.

các nước trên thế giới hạn chế phá thai 1
Những người phụ nữ ở El Salvador bị bỏ tù vì phá thai hoặc sảy thai

Các nhà hoạt động ở những quốc gia này vẫn đang tiếp tục đấu tranh để giảm bớt các hạn chế phá thai. Tại El Salvador, về mặt lý thuyết, phá thai có thể bị phạt tới tám năm tù. Tuy nhiên, một số thẩm phán xem phá thai là tội ngộ sát và có thể đưa ra mức án từ 30-50 năm tù. Những luật chống phá thai cứng rắn của đất nước này đã khiến hàng chục phụ nữ bị kết tội, thậm chí đối với trường hợp sảy thai. Nhiều người phụ nữ không may bị sảy thai tại El Salvador bị tình nghi cố ý phá thai và bị tống giam đến hàng chục năm tù. Vào tháng 3, hàng nghìn phụ nữ Salvador đã tuần hành để yêu cầu nới lỏng lệnh cấm và cho phép phá thai trong các trường hợp bị cưỡng hiếp, thai chết lưu hoặc nếu tính mạng của người phụ nữ đang gặp nguy hiểm.

Các quốc gia đặt nhiều hạn chế lên phá thai

Hơn 50 quốc gia và khu vực chỉ cho phép phá thai khi sức khỏe của người mẹ gặp nguy hiểm. Một số quốc gia chỉ đề cập đến sức khỏe thể chất, những nước khác có bao gồm cả sức khỏe tinh thần. Một vài cái tên nổi bật là Libya, Iran, Indonesia, Venezuela và Nigeria. Nhiều nước cho phép ngoại lệ cho các trường hợp hiếp dâm, loạn luân, hoặc thai nhi bị dị tật. Ví dụ như ở Brazil, phá thai là bất hợp pháp ngoại trừ trường hợp bị hãm hiếp, tính mạng của người mẹ gặp nguy hiểm hoặc thai nhi có dị tật về não – thiếu một phần não hoặc hộp sọ. Trong những trường hợp này, người phụ nữ cần được sự đồng ý của bác sĩ và ít nhất ba chuyên gia lâm sàng khác.

các nước trên thế giới hạn chế phá thai 2
Dòng người biểu tình lệnh hạn chế phá thai ở Ba Lan

Vào tháng 1 năm 2021, Ba Lan đã ban hành lệnh cấm gần như hoàn toàn đối với việc phá thai. Chính quyền chỉ cho phép thực hiện phá thai trong các trường hợp hiếp dâm, loạn luân hoặc khi tính mạng của người mẹ gặp nguy hiểm. Lệnh cấm đã loại bỏ ngoại lệ đối với việc phá thai trong những trường hợp thai nhi bị dị tật nghiêm trọng không thể cứu chữa — nguyên nhân của 98% ca phá thai ở Ba Lan vào năm 2019. Nhiều cuộc biểu tình đã nổ ra ở Ba Lan vào tháng 11 năm 2021 sau khi một phụ nữ ở tuổi 22 chết do nhiễm trùng huyết. Gia đình của nạn nhân cho biết việc điều trị cứu sống đã bị trì hoãn vì lệnh cấm. 

Các quốc gia có mức độ hạn chế phá thai thấp

Theo Trung tâm Quyền sinh sản, ở các quốc gia từ Nhật Bản đến Ấn Độ đến Canada, cũng như hầu hết châu Âu, hơn một nửa phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có thể phá thai một cách an toàn theo yêu cầu, dựa trên tình hình kinh tế xã hội của họ.

Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ đảo ngược phán quyết công nhận quyền phá thai của phụ nữ, các bang Mỹ giờ đây đã có quyền thông qua luật cấm phá thai. 26 bang được coi là chắc chắn hoặc có khả năng cấm phá thai. Nhiều hạn chế khác dự kiến ​​sẽ sớm được thi hành.

Những người phản đối phá thai tại Mỹ ăn mừng sau phán quyết của Tòa án Tối cao

Bảy mươi hai quốc gia, bao gồm cả Pháp và Đức, cho phép phá thai nếu thời gian mang thai chưa đạt đến một mốc nhất định— phổ biến nhất là 12 tuần. Mốc thời gian này khác nhau ở mỗi quốc gia. Ví dụ như ở Việt Nam, chính quyền cho phép phá thai nếu thai nhi dưới 22 tuần tuổi, nhưng hành vi phá thai vì giới tính thai nhi bị nghiêm cấm.

Các quốc gia nói trên thường có nhiều trường hợp ngoại lệ cho phép phá thai diễn ra muộn hơn. Ví dụ như ở Vương quốc Anh, mốc thời gian giới hạn là 24 tuần. Nhưng nếu thai nhi bị khuyết tật như Hội chứng Down, hành vi phá thai có thể diễn ra bất kỳ lúc nào trong thai kỳ.

Những quốc gia gỡ bỏ lệnh cấm và hạn chế phá thai gần đây

Trong khi các quốc gia như Ba Lan và Hoa Kỳ đang đi ngược với xu hướng toàn cầu về trao quyền tự do sinh sản cho phụ nữ, các quốc gia khác đang đạt được những bước tiến lớn để phụ nữ đạt được nhiều quyền tự do hơn. Trong 18 tháng qua, Colombia, Argentina và Mexico, vốn là các quốc gia Công giáo bảo thủ ở Mỹ Latinh, đã gỡ bỏ lệnh cấm phá thai sau các phong trào phản đối và vận động của nhóm ủng hộ quyền của phụ nữ. Gần đây nhất, vào tháng Hai, Colombia đã cho phép phá thai hợp pháp với mốc thời gian giới hạn là 24 tuần của thai kỳ.

Những thay đổi này đã truyền cảm hứng cho các phong trào ủng hộ phá thai khác trong khu vực Nam Mỹ. Phong trào này được gọi là “Làn sóng xanh”, dựa trên màu sắc mà các nhà vận động mặc. Vào cuối năm nay, rất có thể Chile sẽ trở thành quốc gia Mỹ Latinh đầu tiên có quyền phá thai được ghi trong hiến pháp của đất nước.

Và ở châu Âu, Ireland đã thu hút sự chú ý trên toàn thế giới bằng việc hợp thức hóa phá thai với mốc thời gian lên đến 12 tuần. Trước khi có thay đổi này, mỗi năm có hàng nghìn phụ nữ Ireland phải di chuyển đến nước Anh để phá thai.

Người dân Ireland ăn mừng khi lệnh cấm phá thai được gỡ bỏ

Hơn một năm sau, vào tháng 10 năm 2019, Bắc Ireland trở thành quốc gia cuối cùng ở Vương quốc Anh hủy bỏ lệnh cấm phá thai.

Năm 2020, New Zealand nới lỏng hạn chế lên việc phá thai và kéo dài thời gian hợp pháp phá thai lên đến 20 tuần tuổi. Trước đó, yêu cầu phá thai cần đến 2 bác sĩ phê duyệt — và họ sẽ chỉ đồng ý nếu có “mối nguy hiểm nghiêm trọng” đối với sức khỏe của người phụ nữ.

Tại Canada, cũng không có luật nào cho phép phá thai, nhưng nó đã hợp pháp ở tất cả các giai đoạn của thai kỳ, bất kể lý do, trong 34 năm.

Theo Time

Xem thêm:

Nên đọc